lezen

Ons mooie voedselboek

kinderboek voeding

Van broodje aap tot zoete zomerkoninkjes

Wanneer een voedingsdeskundige die wetenschapsjournalist is, een bakkersdochter met als beroep tekstschrijver en een illustrator met een buurtmoestuin samen een boek maken, kan het bijna niet anders dan dat het leuk wordt.

Dit boek gaat over je eten en wat ermee gebeurt voordat het op je bord ligt. Welke reis legt een banaan af naar jouw fruitschaal? Hoe wordt van melk yoghurt gemaakt? Waarom staan de tarwe aren op een biologisch veld verder uit elkaar dan op een gewoon tarweveld?

Een kijk-, lees- en doeboek, voor kinderen vanaf een jaar of 8. Het boek daagt je uit om na te denken over wat er op je bord ligt.

kinderboek

Pepijn en zijn hondje Pepper nemen je mee op reis. Ze gaan op reis, beleven allerlei avonturen en leggen uit waarom biologisch voedsel duurder, maar ook beter is voor de aarde en voor jou is. Er staan allerlei leuke weetjes en recepten in het boek, dus je kan ook zelf aan de slag! Maak frozen yoghurt met vers fruit, lekkere muffins of doe de quizzes die aan het einde van elk onderwerp in het boek staan.

kinderboek kinderboek kinderboek kinderboek

Ons mooie voedselboek, door Lisette de Jong, Ria de Jong & Jenny Lindhout

1 Comment
Related posts
Schemerwerelden om in te verdwijnselen
13 oktober 2021
Ik wou dat ik een vogel was, een gedicht voor elke dag
10 oktober 2021
Het verborgen leven van bomen voor kinderen
29 oktober 2018
moestuin

Homemade Calendulazalf

Calendulazalf Bijenwas

Voor elk schrammetje, schaafplekje of wondje wordt hier Calendulazalf gesmeerd.
Goudsbloem werkt ontsmettend, ontstekingsremmend en verzacht de pijn. Als zalf kan je haar o.a. inzetten bij kleine snij- en schaafwondjes, koortslip, tepelkloven, eczeem, luieruitslag, psoriasis en insectenbeten.
Deze zalf is heel gemakkelijk te maken. Je kunt Goudsbloemolie zelf maken van de bloemen maar er is ook heel fijne te koop. Voor deze zalf gebruikte ik de Goudsbloemolie van het Blauwe Huis, je vindt deze olie in de meeste natuurvoedingswinkels. De bijenwas kreeg ik van een collega die imker is. Als je zoekt op internet vind je verschillende aanbieders die bijenwas verkopen. Omdat ik mijn producten het liefst zo natuurlijk mogelijk wil houden gebruik ik ongebleekte bijenwas.

Recept Calendulazalf

Voor het maken van Calendulazalf heb je nodig:
200 ml Goudsbloem olie en 25 gram bijenwas.
Doe de olie in een pannetje en voeg de bijenwas toe.
Laat de olie op een zacht vuurtje warm genoeg worden, zodat de bijenwas smelt.
Giet het mengsel in schone potjes en wacht totdat de zalf hard geworden is.
De zalf is vettig, dus smeer kleine beetjes.
Je kunt de zalf ongeveer een half jaar bewaren.
Calendula zalf Goudsbloem

Goudsbloem

1 Comment
Related posts
Goudsbloem – Calendula officinalis
9 februari 2018
Tijm uit de tuin
15 augustus 2013
moestuin

Tover je tuin om tot een bijenbuffet

rode zonnehoed hommel

Het is alweer vijf jaar geleden dat verschillende natuurorganisaties alarm sloegen over de bijensterfte en 2012 uitriepen tot het jaar van de bij. Ondanks dat er inmiddels bloemenzaad voor vlinders en bijen in elk tuincentrum te vinden is, zijn de helft van alle wilde bijen soorten bedreigd. We hebben de de bijen hard nodig voor de bestuiving van onze gewassen. Ongeveer 80 % van het groente en fruit is afhankelijk van bijen en andere insecten voor de bestuiving. Kan je na gaan wat er gebeurt als de bijen echt uitsterven.

lavendel

Maak je tuin aantrekkelijk voor wilde bijen

De mengels met bloemenzaad voor bijen, die je in de winkels vindt zaai je in april en zorgen in de zomer voor voedsel voor de bijen. Maar sommige bijensoorten vliegen al als het zo’n twaalf graden is buiten. Ook in de winter en het voorjaar dus. Met lege maagjes komen ze uit hun holletjes of bijenkasten naar buiten. Op zoek naar voedsel om hun reserves aan te vullen. Jij kunt ervoor zorgen dat ze in jouw tuin in elk seizoen iets lekker kunnen vinden. De meeste wilde bijen vliegen in de maanden maart tot en met oktober.

Voedsel in het voorjaar
De krokus, is een van de bekendste voorjaarsbloemen, ze bloeien vaak al in februari en zijn een eerste voedingsbron voor de bijen. Als je bollen gaat planten, kies dan voor biologische bollen. De reguliere bollen die te koop zijn, zijn vaak behandeld met insecticiden en dat is nou net een van de oorzaken waardoor bijen dood gaan.
Andere bloeiers in het voorjaar:

  • Blauwe Druifjes
  • Helleborus
  • Sneeuwklokje
  • Winterakoniet

hommel stokroos

Voedsel in het najaar
Bloeien in plaats van snoeien! De klimop is in heel veel tuinen te vinden en is een ideale bijenplant, ze bloeit van september tot november. Voor veel bijen, nog een laatste hapje voor ze de winter in gaan. De klimop bloeit op zijtakken, snoei deze in het voorjaar niet af, maar laat ze lekker groeien. De bladeren op de takken die gaan bloeien hebben een andere vorm dan die van de klimmende takken. Als je van zo’n afstaande bloeiende zijtak een stek maakt dan ontstaat er een struik met alleen die bladvorm. Deze struik zal geen klimmende of uitlopers meer krijgen, en is dus een elk najaar bloeiende struik met een vaste plaats zoals andere struiken.

Andere bloeiers in de herfst waar de bijen blij van worden zijn:

  • Asters
  • Duizendblad
  • Guldenroede
  • Heide
  • Herfstanemoon
  • Liguster
  • Rode Zonnehoed
  • Sedum
  • Witte Dovenetel
  • Zonnebloem

bij dahlia

Bijenhotels

Veel bijenhotels die je in tuincentra kan kopen zijn vaak niet goed bruikbaar voor de wilde bijen. Achter de gaatjes zit loze ruimte, dus is er geen plek om een nestje te maken of de gangen zitten nog vol splinters. Niet heel prettig voor een teer bijenlijfje.
Vroege Vogels maakte een handig lijstje waar je op moet letten als je een bijenhotel koopt, of leuker nog, zelf maakt:

  • Zorg dat de diameter van de boorgangen en stengels tussen de twee en negen millimeter is. Hierdoor kunnen verschillende soorten bijen hun nesten maken.
  • De diepte van de boorgang is liefst lang, zodat er meerdere nestcellen achter elkaar aangelegd kunnen worden.
  • De gaten of stengels moeten aan één kant dicht zijn, anders zullen de bijen er niet in gaan nestelen.
  • De gangen moeten glad zijn van binnen. Het gebruikte hout kan daarom het beste hard zijn. Bovendien is dat veel minder gevoelig voor intrekkend vocht.
  • De gaten zitten bij voorkeur dwars op de ‘draad’ (=vezelrichting) zo ontstaan er minder snel scheuren in het hout die de gangen onbruikbaar maken.
  • Zorg dat er een waterdicht afdakje tegen instromend regenwater is. Bijen nestelen droog en zo gaat ook het hout langer mee.

wilde bij

Gewoon doen!

Gelukkig zijn er ook veel goede initiatieven, zoals Honey Highway en zien we op steeds meer braakliggende stukken land en bermen langs de wegen mooie bloemen verschijnen. Maar wat als we nou allemaal eens een handje gaan meehelpen en onze tuinen en balkons omtoveren in een bijenbuffet? Dan zouden we het tij toch moeten kunnen keren? Toch?!

1 Comment
Related posts
Een kabouterhuisje op de Veluwe
22 november 2017
Duurt lang
3 november 2015
Uilen kijken in Enschede
5 augustus 2015
moestuin

Goudsbloem – Calendula officinalis

goudsbloem calendula

Je kent ze vast wel, de knaloranje vrolijke bloemen met een beetje plakkerige steeltjes uit de moestuinen. Of misschien van de Calendulazalf die zo fijn helpt bij kleine wondjes. De naam Calendula komt van het Latijnse Calendae, wat de eerste dag van de maand betekent. Andere bronnen vermelden dat de naam is afgeleid van Calendulae, dat kleine kalender of kleine klok zou betekenen. Goudsbloemen, zijn eenjarige planten en bloeien vanaf de lente tot het gaat vriezen in de winter. Natuurlijk een beetje afhankelijk van de temperaturen in het koude seizoen. Als het een zachte winter is kunnen ze zelfs in de winter blijven bloeien. Ze zaaien zichzelf gemakkelijk uit, dus ondanks dat het geen vaste plant is kan je ook volgende jaren weer van de goudsbloemen genieten. Zo stond onze moestuin bak, die eigenlijk gereserveerd was voor de doperwten ineens vol met Goudsbloemen.

goudsbloemen drogen

Wanneer zaaien?

Binnen of in de kas zaaien in maart
In de volle grond in april – juli
Oogsten tussen maart en november
Houdt van een zonnig plekje

zaden van de goudsbloem

Wat kan je met Goudsbloem doen?

Goudsbloem is een fijne hulp in de moestuin, ze verdrijft mieren en slakken en verbetert de bodemkwaliteit. Hommels, vlinders en andere bijen bezoeken haar graag voor nectar. En ze trekt zwarte bonenluis aan, de insecten zitten graag op de Goudsbloemen en blijven dus weg van je zwarte bonen. Je kan er de fijne Calendulazalf van maken, door de Goudsbloem een tijdje in olie te laten staan en na een paar weken te zeven en te mengen met bijenwas. Goudsbloem is ook lekker over een salade, door een omelet, door kruidenboter of als thee. En wist je dat je ook met de blaadjes van de Goudsbloem kan verven? Wol bijvoorbeeld wordt prachtig, zacht geel als je ze laat koken in water met goudsbloem blaadjes.

 

calendula drogen

1 Comment
Related posts
Homemade Calendulazalf
13 mei 2018
Een rattenparadijs in de moestuin
6 februari 2017
De kriebels
31 januari 2017
vrijeschool

Vrije school: Maria Lichtmis, het laatste lichtfeest

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

Op 2 februari, wordt op veel Vrije Scholen Maria Lichtmis gevierd. Het laatste van de lichtfeesten rond de periode van Kerstmis. Veertig dagen voor kerst brengen we met Sint Maarten het licht naar binnen. En precies veertig dagen na kerstmis brengen we het licht weer naar buiten. De dagen worden langzaamaan weer wat langer. Het licht van de kaarsen in huis wordt steeds minder nodig. Ook al is de winter nog niet voorbij, de terugkeer van het licht wordt steeds duidelijker merkbaar.

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

De kleuters brachten de restjes van de kaarsen die in de donkere dagen van de winter zijn bewaard, weer naar buiten. Juffie loopt de Adventsspiraal van binnen naar buiten en ruimt de spulletjes die symbool staan voor de jaarfeesten van Sint Maarten tot Drie Koningen samen met de kindjes weer op. Een mooie manier om nog even stil te staan bij de jaarfeesten die de afgelopen periode zijn gevierd.

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

In de tweede klas bedachten ze dit jaar een nieuw ritueel. Samen, bij kaarslicht ontbijten, in je pyjama.
Iedereen maakte van klei een kaarsenstandaard. Een poes, een raket, een klein bolletje met figuurtjes, zo verschillend, maar ook precies passend. Een week lang dompelden ze elke dag hun kaarslont in de verwarmde bijenwas, aan het einde van de week had iedereen zijn kaars klaar.

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

Er werden broodjes en bananencake gebakken, smoothies gemaakt, havermout, gekookte eitjes en nog veel meer lekkers meegebracht. Alle tafels werden in een groot vierkant gezet met op elke tafel de zelfgemaakte bijenwaskaars. Juf stak, met een lucifer de eerste kaars aan. In stilte en met serieuze koppies hielden de kinderen hun kaars tegen de brandende kaars van hun tafelgenootje en langzaam breidde het licht zich uit tot alle kaarsen brandden.

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

Keer op keer word ik weer blij van de dingen die ze bij onze jongens op school doen. Een warm bad, een fijne omhulling waar zoveel meer geleerd wordt dan taal en rekenen alleen. En niet alleen voor de kinderen, maar zeker ook voor de ouders.

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

2 Comments
Related posts
Heilige nachten terugblik in de tussentijd
25 december 2021
Vrije School: Advent
3 december 2017
Vrije School: Pinksterfeest
13 mei 2016
er op uit

De Onlanden, waterberging en natuurgebied

Onlanden Waterberging Groningen

Onlanden

In oktober 1998 viel er in Nederland extreem veel regen en waaide er een noordwesterstorm waardoor de Waterschappen het overtollige water niet op het Wad konden lozen. Veel beken en rivieren traden buiten hun oevers. In de stad Groningen werden bewoners van verzorgingstehuizen geëvacueerd en moest de collectie van het Groninger Museum worden veilig gesteld, omdat de gangen onderin het museum vol liepen met water.

Onlanden

Naar aanleiding van deze wateroverlast werd het plan gemaakt voor een gebied dat een grote hoeveelheid water op zou moeten kunnen vangen zodat de stad Groningen en omliggende dorpen droge voeten zouden houden. Vroeger was dit gedeelte van Nederland een echt laagveen gebied, de grond was niet geschikt voor landbouw en niemand wilde het hebben, het was ‘Onland’. In 2009 kreeg het dan ook de naam De Onlanden. Eind 2012 was het gebied klaar en is het in gebruik genomen als waterbergings- en natuurgebied.

uitkijktoren Onlanden

Onlanden

Aan de kant van de stad vind je de Onlanderij, waar je kunt spelen in de natuurspeeltuin, een kinderfeestje kan organiseren of kan beginnen aan een van de mooie wandel– en fietsroutes die in het gebied zijn uitgezet. Aan de kant van Peize is eind vorig jaar een uitkijktoren, van maar liefst 26 meter hoog geplaatst, vanaf waar je een prachtig uitzicht hebt over de Onlanden.

uitkijktoren onlanden

uitkijktoren Onlanden

Hoog tijd om eens te kijken wat we allemaal zouden zien vanaf 26 meter hoogte. En dat was best wat. Na een flinke klim naar boven zagen we 5 reeën die heerlijk in het zonnetje lagen, de Exmoor pony’s die stonden te grazen, een buizerd en heel veel ganzen. Van andere mensen op de uitkijktoren hoorden we dat als je geluk hebt ook een vos kan zien struinen door het gebied.

Onlanden

uitkijktoren Onlanden uitkijktoren Onlanden

Die vos, die hebben we natuurlijk op ons verlanglijstje gezet. We gaan zeker nog eens een poging wagen, misschien een keer ’s ochtends vroeg als het nog schemert. De zon zien opkomen vanaf de uitkijktoren, dat lijkt ons wel wat.

Onlanden

Onlanden

4 Comments
Related posts
Heilige nachten terugblik in de tussentijd
25 december 2021
Zonnestralen vangen
25 april 2020
De langste wandeling ooit
5 september 2018
vrijeschool

Vrije School: Advent

Advent op de Vrije School

adven

Op de maandagochtend, na eerste advent wordt er in de kleuterklassen van onze Vrije School een adventstuintje gelopen. Als de kinderen op school komen is het lokaal nog helemaal donker, op een paar kleine kaarsjes na. Vol spanning staan de kleuters met hun ouders te wachten in de gang. Als juffie de deur open doet loopt iedereen voorzichtig naar binnen. Uit een hoekje van de klas hoor je zachtjes de klanken van de harp,
‘Stil nu, stil nu, maak nu geen gerucht’.

Advent op de Vrije School

Een spiraal van dennengroen ligt op de grond, met in het midden een grote kaars. Als iedereen z’n plekje in de kring heeft gevonden gaat zachtjes de deur open. Drie meisjes in prachtige witte gewaden komen de klas binnen en steken de grote kaars in het midden van de spiraal aan. Een voor een pakken de kleuters hun kaarsje en lopen daarmee naar de grote kaars in het midden. Sommigen durven al alleen, anderen lopen aan de hand van papa of mama.

Advent op de Vrije School

De adventsspiraal

De dennentakken zijn zo gelegd dat we tegen de klok in naar het midden lopen, en met de klok mee weer naar buiten. In het midden van de spiraal steken we aan de grote kaars, ons eigen kaarsje aan. Op de weg naar buiten worden de brandende kaarsen tussen het dennengroen gezet en zien we hoe we door het grote licht, dat we in het middelpunt vonden, de weg naar buiten kunnen verlichten. Zo kunnen we onze eigen ontwikkelingsweg, die we lopen in het leven, de bewegingen van het in-wikkelen, van zomer naar winter. En het uitwikkelen: van winter naar zomer, in beeld zichtbaar maken en beleven. Onze jongste liep vorig jaar voor laatst het adventstuintje in de kleuterklas. Ik zal het missen, de serene sfeer, de kleine, sloffende voetjes op weg naar de grote kaars in het midden.

Advent op de Vrije School

Kleine rustpuntjes

Thuis staat de kandelaar die we maakten uit een berkenstam weer op tafel. Mooi in z’n eenvoud, gewoon een halve stam met 4 gaten, eentje voor elke kaars. Op adventszondag mag er, elke week een kaars extra aangestoken worden, tot ze alle vier met hun warme licht de kamer vullen. Bij het avondeten lezen we dagelijks, uit het ‘Licht in de lantaarn’ en volgen we Jozef, Maria en het ezeltje op weg naar de stal. De stal die ze vier jaar geleden samen met papa maakten, toen Jozef nog Jofes heette. Fijn vind ik ze, die tradities die steeds verder ingebed raken in ons gezinsleven. Voorwerpen, met liefde en aandacht, door onszelf gemaakt, die elk jaar weer terugkomen. Kleine rustpuntjes in de toch vaak hectische decembermaand.

Leave a comment
Related posts
Heilige nachten terugblik in de tussentijd
25 december 2021
Vrije school: Maria Lichtmis, het laatste lichtfeest
3 februari 2018
Vrije School: Pinksterfeest
13 mei 2016