lezen

Het verborgen leven van bomen voor kinderen

Het verborgen leven van bomen

Het verborgen leven van bomen voor kinderen neemt je mee op ontdekkingsreis door het bos.  Het is het meest gelezen natuurboek hier in huis. Vorig jaar kreeg Merlijn heemkunde op school. Vanaf de eerste les was het zijn lievelingsvak en sindsdien weet hij zeker dat hij later boswachter wil worden. Dit boek was dan ook een schot in de roos voor onze heemkundefan. Het wordt regelmatig uit de kast gepakt om even wat op te zoeken. Als we naar het bos gaan voor een fijne wandeling, gaat het steevast mee. Niet in de rugtas, daar is het wat te groot voor, maar op de achterbank wordt al driftig gelezen en worden feitjes verzameld die we later tijdens het wandelen weer terug horen.

varen bos herfst

De schrijvende boswachter

Peter Wohlleben werkte ruim 25 jaar als boswachter in Duitsland. Naarmate hij meer kennis kreeg over het bos stond hij niet meer achter de huidige manier van bosbeheer en nam hij ontslag. Nu onderhoudt hij als zelfstandig boswachter zijn bos. Het zware werk wordt niet meer gedaan door machines, maar door paarden. Zo blijft de grond goed los en dat komt het bodemleven ten goede. Sinds Peter Wohlleben zijn bos beheert op een natuurlijke manier is hij erover gaan schrijven. Hij schreef al meerdere boeken over de natuur voor volwassenen, zijn laatste boek schreef hij speciaal voor kinderen.  Zelf las ik al eens ‘Het verborgen leven van bomen’ en was verbaasd over de kennis die Peter Wohlleben heeft. Hij kijkt met veel respect naar de natuur en vertelt er prachtig over.

varenkinderboek

Bomen groeien beter als er wolven in de buurt zijn.

Het kinderboek bevat dezelfde informatie als het boek voor volwassenen, maar dan precies op maat voor kinderen. Leuke weetjes worden afgewisseld met proefjes die je samen in het bos kunt doen en quizvragen over de behandelde onderwerpen. Het boek bevat 128 pagina’s en is in onderverdeeld in twaalf hoofdstukken. Niet alleen de verschillende bomen komen aan bod, ook de dieren die in het bos leven en paddenstoelen, de geheime boodschappers van het woud worden besproken. Zo weten we nu dat bomen ook slapen ’s nachts, waarom naaldbomen hun blaadjes niet laten vallen, hoe je kan zien dat er reeën in de buurt zijn geweest en waarom bomen beter groeien als er wolven in de buurt zijn.

Herfst eikkinderboeken

Musthave voor natuurfans en boswandelaars

Wat mij betreft is dit boek een must have voor in iedere kinderboekenkast. Vanaf een jaar of 8 is het boek goed zelf te lezen, samen lezen kan al vanaf een jaar of vijf. Tekst, foto’s en tekeningen worden met elkaar afgewisseld en maken het voor kinderen een prettig te lezen boek. Niets mooier dan lezen over de natuur, behalve zelf naar buiten gaan uiteraard.

Hebben jullie al een fijne herfstwandeling gemaakt?

herfst bos

3 Comments
Related posts
Ons mooie voedselboek
12 juli 2018
Voorlees plezier
3 juli 2013
er op uit

De langste wandeling ooit

Vakwerkhuis Zuid Limburg

Wandelen, ik heb er iets mee. Heerlijk is het om al lopende de omgeving te verkennen, om je heen te kijken en te
genieten van al het moois dat je ziet. In de zomervakantie zijn we een paar weken naar Zuid Limburg geweest. We
hadden ons voorgenomen om veel te wandelen in de Limburgse heuvels, ware het niet dat we precies de hittegolf
troffen. Op het moment dat er een kleine dip in de temperatuur zat, zagen we onze kans schoon en zochten een
wandeling uit. De jongens hebben inmiddels beiden met succes een keer de avondvierdaagse gelopen, dus het
aantal kilometers kan zo langzamerhand best wat omhoog.

Geul

Wandeling gezocht

In de app Natuurroutes, van Natuurmonumenten, kan je op locatie een wandelroute uitkiezen. Zo kozen wij
voor de route ‘Dwars door het Geuldal’, een route van 6 km lang. Goed te doen voor de korte beentjes,
en lang genoeg om een ochtend mee te kunnen vullen. De rugzakken met drinken en wat lekkers gingen op
en zo trokken we het Limburgse heuvelland in. Het leuke van het wandelen met een route is dat de jongens
de taak hebben om aan te geven welke kant we op moeten. Dat kan natuurlijk ook prima met een kaart, maar de
telefoon van mama daarvoor gebruiken is natuurlijk nog veel leuker. Vooral omdat ze normaal gesproken een uur
per dag mogen besteden achter een scherm. En dat is volgens de heren natuurlijk veel te weinig.

Geuldal

We liepen dwars door de weilanden, die we konden betreden door kleine krakende hekjes open te doen.
Tussen de koeien die druk doende waren om met hun staarten de vliegen weg te jagen. Langs de rivier de Geul,
waar we even konden uitrusten op een boomstam en door een fruitboomgaard met heuse watermolen.

Geuldal

In het witte huisje tussen de heuvels, daar wilden we allemaal wel wonen. Wat een mooi plekje!

Zuid Limburg

De laatste meters

Naarmate de tijd verstreek werd, trokken de wolken weg en kwam de warmte terug. Trots op de afgelegde afstand, onze
langste wandeling ooit! En moe maar zeer voldaan kwamen we bij het eindpunt, waarna we onszelf natuurlijk trakteerden
op een een koud drankje op het terras in Epen. Wat is het Zuid Limburgse heuvellandschap mooi!

6 Comments
Related posts
De Onlanden, waterberging en natuurgebied
28 januari 2018
Wandelen over het Boomkroonpad
15 maart 2016
Wandelen – Route Beekdal Hondstong
25 juli 2015
lezen

Ons mooie voedselboek

kinderboek voeding

Van broodje aap tot zoete zomerkoninkjes

Wanneer een voedingsdeskundige die wetenschapsjournalist is, een bakkersdochter met als beroep tekstschrijver en een illustrator met een buurtmoestuin samen een boek maken, kan het bijna niet anders dan dat het leuk wordt.

Dit boek gaat over je eten en wat ermee gebeurt voordat het op je bord ligt. Welke reis legt een banaan af naar jouw fruitschaal? Hoe wordt van melk yoghurt gemaakt? Waarom staan de tarwe aren op een biologisch veld verder uit elkaar dan op een gewoon tarweveld?

Een kijk-, lees- en doeboek, voor kinderen vanaf een jaar of 8. Het boek daagt je uit om na te denken over wat er op je bord ligt.

kinderboek

Pepijn en zijn hondje Pepper nemen je mee op reis. Ze gaan op reis, beleven allerlei avonturen en leggen uit waarom biologisch voedsel duurder, maar ook beter is voor de aarde en voor jou is. Er staan allerlei leuke weetjes en recepten in het boek, dus je kan ook zelf aan de slag! Maak frozen yoghurt met vers fruit, lekkere muffins of doe de quizzes die aan het einde van elk onderwerp in het boek staan.

kinderboek kinderboek kinderboek kinderboek

Ons mooie voedselboek, door Lisette de Jong, Ria de Jong & Jenny Lindhout

1 Comment
Related posts
Het verborgen leven van bomen voor kinderen
29 oktober 2018
Klussen met Kasper en papa
29 december 2013
Voorlees plezier
3 juli 2013
moestuin

Homemade Calendulazalf

Calendulazalf Bijenwas

Voor elk schrammetje, schaafplekje of wondje wordt hier Calendulazalf gesmeerd.
Goudsbloem werkt ontsmettend, ontstekingsremmend en verzacht de pijn. Als zalf kan je haar o.a. inzetten bij kleine snij- en schaafwondjes, koortslip, tepelkloven, eczeem, luieruitslag, psoriasis en insectenbeten.
Deze zalf is heel gemakkelijk te maken. Je kunt Goudsbloemolie zelf maken van de bloemen maar er is ook heel fijne te koop. Voor deze zalf gebruikte ik de Goudsbloemolie van het Blauwe Huis, je vindt deze olie in de meeste natuurvoedingswinkels. De bijenwas kreeg ik van een collega die imker is. Als je zoekt op internet vind je verschillende aanbieders die bijenwas verkopen. Omdat ik mijn producten het liefst zo natuurlijk mogelijk wil houden gebruik ik ongebleekte bijenwas.

Recept Calendulazalf

Voor het maken van Calendulazalf heb je nodig:
200 ml Goudsbloem olie en 25 gram bijenwas.
Doe de olie in een pannetje en voeg de bijenwas toe.
Laat de olie op een zacht vuurtje warm genoeg worden, zodat de bijenwas smelt.
Giet het mengsel in schone potjes en wacht totdat de zalf hard geworden is.
De zalf is vettig, dus smeer kleine beetjes.
Je kunt de zalf ongeveer een half jaar bewaren.
Calendula zalf Goudsbloem

Goudsbloem

1 Comment
Related posts
Goudsbloem – Calendula officinalis
9 februari 2018
Tijm uit de tuin
15 augustus 2013
moestuin

Tover je tuin om tot een bijenbuffet

rode zonnehoed hommel

Het is alweer vijf jaar geleden dat verschillende natuurorganisaties alarm sloegen over de bijensterfte en 2012 uitriepen tot het jaar van de bij. Ondanks dat er inmiddels bloemenzaad voor vlinders en bijen in elk tuincentrum te vinden is, zijn de helft van alle wilde bijen soorten bedreigd. We hebben de de bijen hard nodig voor de bestuiving van onze gewassen. Ongeveer 80 % van het groente en fruit is afhankelijk van bijen en andere insecten voor de bestuiving. Kan je na gaan wat er gebeurt als de bijen echt uitsterven.

lavendel

Maak je tuin aantrekkelijk voor wilde bijen

De mengels met bloemenzaad voor bijen, die je in de winkels vindt zaai je in april en zorgen in de zomer voor voedsel voor de bijen. Maar sommige bijensoorten vliegen al als het zo’n twaalf graden is buiten. Ook in de winter en het voorjaar dus. Met lege maagjes komen ze uit hun holletjes of bijenkasten naar buiten. Op zoek naar voedsel om hun reserves aan te vullen. Jij kunt ervoor zorgen dat ze in jouw tuin in elk seizoen iets lekker kunnen vinden. De meeste wilde bijen vliegen in de maanden maart tot en met oktober.

Voedsel in het voorjaar
De krokus, is een van de bekendste voorjaarsbloemen, ze bloeien vaak al in februari en zijn een eerste voedingsbron voor de bijen. Als je bollen gaat planten, kies dan voor biologische bollen. De reguliere bollen die te koop zijn, zijn vaak behandeld met insecticiden en dat is nou net een van de oorzaken waardoor bijen dood gaan.
Andere bloeiers in het voorjaar:

  • Blauwe Druifjes
  • Helleborus
  • Sneeuwklokje
  • Winterakoniet

hommel stokroos

Voedsel in het najaar
Bloeien in plaats van snoeien! De klimop is in heel veel tuinen te vinden en is een ideale bijenplant, ze bloeit van september tot november. Voor veel bijen, nog een laatste hapje voor ze de winter in gaan. De klimop bloeit op zijtakken, snoei deze in het voorjaar niet af, maar laat ze lekker groeien. De bladeren op de takken die gaan bloeien hebben een andere vorm dan die van de klimmende takken. Als je van zo’n afstaande bloeiende zijtak een stek maakt dan ontstaat er een struik met alleen die bladvorm. Deze struik zal geen klimmende of uitlopers meer krijgen, en is dus een elk najaar bloeiende struik met een vaste plaats zoals andere struiken.

Andere bloeiers in de herfst waar de bijen blij van worden zijn:

  • Asters
  • Duizendblad
  • Guldenroede
  • Heide
  • Herfstanemoon
  • Liguster
  • Rode Zonnehoed
  • Sedum
  • Witte Dovenetel
  • Zonnebloem

bij dahlia

Bijenhotels

Veel bijenhotels die je in tuincentra kan kopen zijn vaak niet goed bruikbaar voor de wilde bijen. Achter de gaatjes zit loze ruimte, dus is er geen plek om een nestje te maken of de gangen zitten nog vol splinters. Niet heel prettig voor een teer bijenlijfje.
Vroege Vogels maakte een handig lijstje waar je op moet letten als je een bijenhotel koopt, of leuker nog, zelf maakt:

  • Zorg dat de diameter van de boorgangen en stengels tussen de twee en negen millimeter is. Hierdoor kunnen verschillende soorten bijen hun nesten maken.
  • De diepte van de boorgang is liefst lang, zodat er meerdere nestcellen achter elkaar aangelegd kunnen worden.
  • De gaten of stengels moeten aan één kant dicht zijn, anders zullen de bijen er niet in gaan nestelen.
  • De gangen moeten glad zijn van binnen. Het gebruikte hout kan daarom het beste hard zijn. Bovendien is dat veel minder gevoelig voor intrekkend vocht.
  • De gaten zitten bij voorkeur dwars op de ‘draad’ (=vezelrichting) zo ontstaan er minder snel scheuren in het hout die de gangen onbruikbaar maken.
  • Zorg dat er een waterdicht afdakje tegen instromend regenwater is. Bijen nestelen droog en zo gaat ook het hout langer mee.

wilde bij

Gewoon doen!

Gelukkig zijn er ook veel goede initiatieven, zoals Honey Highway en zien we op steeds meer braakliggende stukken land en bermen langs de wegen mooie bloemen verschijnen. Maar wat als we nou allemaal eens een handje gaan meehelpen en onze tuinen en balkons omtoveren in een bijenbuffet? Dan zouden we het tij toch moeten kunnen keren? Toch?!

1 Comment
Related posts
Een kabouterhuisje op de Veluwe
22 november 2017
Duurt lang
3 november 2015
Uilen kijken in Enschede
5 augustus 2015
moestuin

Goudsbloem – Calendula officinalis

goudsbloem calendula

Je kent ze vast wel, de knaloranje vrolijke bloemen met een beetje plakkerige steeltjes uit de moestuinen. Of misschien van de Calendulazalf die zo fijn helpt bij kleine wondjes. De naam Calendula komt van het Latijnse Calendae, wat de eerste dag van de maand betekent. Andere bronnen vermelden dat de naam is afgeleid van Calendulae, dat kleine kalender of kleine klok zou betekenen. Goudsbloemen, zijn eenjarige planten en bloeien vanaf de lente tot het gaat vriezen in de winter. Natuurlijk een beetje afhankelijk van de temperaturen in het koude seizoen. Als het een zachte winter is kunnen ze zelfs in de winter blijven bloeien. Ze zaaien zichzelf gemakkelijk uit, dus ondanks dat het geen vaste plant is kan je ook volgende jaren weer van de goudsbloemen genieten. Zo stond onze moestuin bak, die eigenlijk gereserveerd was voor de doperwten ineens vol met Goudsbloemen.

goudsbloemen drogen

Wanneer zaaien?

Binnen of in de kas zaaien in maart
In de volle grond in april – juli
Oogsten tussen maart en november
Houdt van een zonnig plekje

zaden van de goudsbloem

Wat kan je met Goudsbloem doen?

Goudsbloem is een fijne hulp in de moestuin, ze verdrijft mieren en slakken en verbetert de bodemkwaliteit. Hommels, vlinders en andere bijen bezoeken haar graag voor nectar. En ze trekt zwarte bonenluis aan, de insecten zitten graag op de Goudsbloemen en blijven dus weg van je zwarte bonen. Je kan er de fijne Calendulazalf van maken, door de Goudsbloem een tijdje in olie te laten staan en na een paar weken te zeven en te mengen met bijenwas. Goudsbloem is ook lekker over een salade, door een omelet, door kruidenboter of als thee. En wist je dat je ook met de blaadjes van de Goudsbloem kan verven? Wol bijvoorbeeld wordt prachtig, zacht geel als je ze laat koken in water met goudsbloem blaadjes.

 

calendula drogen

1 Comment
Related posts
Homemade Calendulazalf
13 mei 2018
Een rattenparadijs in de moestuin
6 februari 2017
De kriebels
31 januari 2017
vrijeschool

Vrije school: Maria Lichtmis, het laatste lichtfeest

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

Op 2 februari, wordt op veel Vrije Scholen Maria Lichtmis gevierd. Het laatste van de lichtfeesten rond de periode van Kerstmis. Veertig dagen voor kerst brengen we met Sint Maarten het licht naar binnen. En precies veertig dagen na kerstmis brengen we het licht weer naar buiten. De dagen worden langzaamaan weer wat langer. Het licht van de kaarsen in huis wordt steeds minder nodig. Ook al is de winter nog niet voorbij, de terugkeer van het licht wordt steeds duidelijker merkbaar.

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

De kleuters brachten de restjes van de kaarsen die in de donkere dagen van de winter zijn bewaard, weer naar buiten. Juffie loopt de Adventsspiraal van binnen naar buiten en ruimt de spulletjes die symbool staan voor de jaarfeesten van Sint Maarten tot Drie Koningen samen met de kindjes weer op. Een mooie manier om nog even stil te staan bij de jaarfeesten die de afgelopen periode zijn gevierd.

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

In de tweede klas bedachten ze dit jaar een nieuw ritueel. Samen, bij kaarslicht ontbijten, in je pyjama.
Iedereen maakte van klei een kaarsenstandaard. Een poes, een raket, een klein bolletje met figuurtjes, zo verschillend, maar ook precies passend. Een week lang dompelden ze elke dag hun kaarslont in de verwarmde bijenwas, aan het einde van de week had iedereen zijn kaars klaar.

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

Er werden broodjes en bananencake gebakken, smoothies gemaakt, havermout, gekookte eitjes en nog veel meer lekkers meegebracht. Alle tafels werden in een groot vierkant gezet met op elke tafel de zelfgemaakte bijenwaskaars. Juf stak, met een lucifer de eerste kaars aan. In stilte en met serieuze koppies hielden de kinderen hun kaars tegen de brandende kaars van hun tafelgenootje en langzaam breidde het licht zich uit tot alle kaarsen brandden.

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

Keer op keer word ik weer blij van de dingen die ze bij onze jongens op school doen. Een warm bad, een fijne omhulling waar zoveel meer geleerd wordt dan taal en rekenen alleen. En niet alleen voor de kinderen, maar zeker ook voor de ouders.

Jaarfeest Maria Lichtmis Antroposofie

2 Comments
Related posts
Vrije School: Advent
3 december 2017
Vrije School: Pinksterfeest
13 mei 2016
Vrije School: Niet zomaar een lichtje
11 november 2015